Wetenswaardigheden Van Gogh Beleeftuin

Het in 2024 bij Baroniepoort en Recreatieboerderij De Menmoerhoeve in Etten-Leur gehouden project 'Vaas met 15 zonnebloemen' kreeg in 2025 een vervolg. Niet met een eenjarig project, maar met een meerjarige invulling: de Van Gogh Beleeftuin. Doel is om de biodiversiteit te versterken en de bezoekersbeleving te vergroten. De toegang tot de Beleeftuin is het jaar rond gratis.

Op deze pagina vertellen we je leuke wetenswaardigheden per seizoen.
Meer algemene informatie over het project is hier te vinden.

lente IN DE VAN GOGH BELEEFTUIN

Het is lente! De tuin ontwaakt. Vrijwilliger Kees van Dun maak een serie blogs waarin we allerhande wetenswaardigheden over de tuin voor het voetlicht brengen. Interessante en leerzame wist-je-datjes. Leuk om te weten én om door te vertellen!

Bloei
Insecten, vogels en planten lokken volop bezoekers naar buiten. Ook voor Vincent van Gogh was de lente hét symbool voor het ontluikende leven. Waar hij in Brabant vaak nog donkere tinten gebruikte, stapte hij in Zuid-Frankrijk over op een uitbundig en kleurrijk palet. Je kunt zeggen dat deze overgang zijn artistieke lente is. In de Van Gogh Beleeftuin bij de Menmoerhoeve begint het weer te gonzen van de activiteit.
Hoe weet een plant eigenlijk wanneer hij moet gaan bloeien? Kees zocht het uit.
- Je leest het hier>>
- Download het artikel hier>>

Amandel(bloesem)
Een van de meest iconische werken van Vincent van Gogh is “Amandelbloesem”, geschilderd in 1890 in Saint-Rémy-de-Provence. Geïnspireerd door de Japanse prentkunst, liet hij de bloesemtakken prachtig afsteken tegen een helderblauwe lucht. In de Beleeftuin staan vier jonge amandelboompjes op een prominente plek (bij de poel), waar bezoekers dit symbool van hoop en nieuw leven kunnen ervaren door de ogen van Vincent. Meer weten over de amandel? Kees vertelt het.
- Je leest het hier>>
- Download het artikel hier>>

De wilgen in de het doolhof.
Daar valt veel over te vertellen. Wilgen vormen de basis van het doolhof in de beleeftuin. Langzaam maar zeker komen er weer steeds meer groene blaadjes aan de takken. Waarom is er voor wilgen gekozen? Wat heeft dat met Van Gogh te maken? En: klopt het dat wilgen een geneeskrachtige werking hebben? Kees weet er meer van.
- Je leest het hier>>
- Download het artikel hier>>

Wereldberoemd onkruid: Arabidopsis (zandraket)
Verschillende plantensoorten, zoals de zonnebloem, iris en amandel, bracht hij sprekend in beeld. Ook schilderde Vincent vaak eenvoudige vegetatie of “onkruid”. Hij kon toen nog niet voorzien dat één van deze onkruidplantjes, genaamd Arabidopsis, een kleine eeuw later wereldberoemd zou worden. Het groeit ook in de Van Gogh Beleeftuin. Om een idee te geven, wereldwijd werken er naar schatting zo’n 10.000 researchers aan dit plantje. Hiermee is een budget gemoeid van ongeveer 500 miljoen euro per jaar.
En wist je dat de zandraket een bijzondere link heeft met de Zonnebloemen van Vincent van Gogh? Kees legt uit hoe dat zit.
- Je leest het hier>>
- Download het artikel hier>>

De paardenbloem
De paardenbloem behoort net als de zonnebloem tot de familie van de Samengesteldbloemigen of Compositae. De Composietenfamilie is de grootste plantenfamilie ter wereld. Je zou er bijna achteloos aan voorbijlopen, maar kijk eens goed naar de schoonheid van de paardenbloem. De paardenbloem kom je overal tegen, ook nu in de Van Gogh Beleeftuin op de Menmoerhoeve. Wie kent ze niet, de gele bloemen die zich ontwikkelen tot een pluizenbol die door de wind uiteen wordt geblazen waardoor de zaden zich kilometers ver verspreiden.
In het melksap van de paardenbloem zitten stofjes als poly-isopreen die geoogst worden om er natuurlijke rubber van te maken. Er worden inmiddels al, op testbasis, autobanden gemaakt van paardenbloemrubber.
Kees vertelt er meer over.
- Je leest het hier>>
- Download het artikel hier>>

ZOMER IN DE VAN GOGH BELEEFTUIN 

Hier volgt in de zomer een serie artikelen over onder andere de vlindertuin, zonnebloemen en dahlia's.

HERFST IN DE VAN GOGH BELEEFTUIN

Vallende bladeren
Vallende bladeren zijn hét symbool van de herfst. Van Gogh maakte er twee schilderijen over. Je ziet dat de bomen hun blad verliezen en als het ware in winterslaap gaan. Maar niet allemaal. Kees vertelt hoe dat zit.
- Je leest het hier>>
- Download het artikel hier>>

Mos
Mossen zijn echte oerplanten. Ze hebben een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van Nederland. Ze vormden het hoogveen wat leidde tot de winning van turf. Dit gebeurde op vele plaatsen in Nederland, ook rondom de Menmoerhoeve. Kees neemt je mee naar de wondere wereld van mossen, naar de turf, naar De Menmoerhoeve en naar de link met Van Gogh.
- Je leest het hier>>
- Download het artikel hier>>

WINTER IN DE VAN GOGH BELEEFTUIN

Klopt! In de winter is er in de tuin wat minder te zien. Maar er valt wel veel te vertellen.

Overwinteren door Supercooling
Als 'boerenschilder' was Vincent Van Gogh veel buiten, ook in de winter. Het landschap inspireerde hem en hij legde het zware boerenleven vast in zijn werk. Als het weer té slecht was, werkte Van Gogh meestal binnen, in zijn atelier. Waar vogels naar warme oorden vliegen en amfibieën of insecten wegkruipen in de modder of strooisellaag, moeten planten zich ter plekke aanpassen aan de kou. Hoe doen ze dat toch? Kees legt het uit.
- Je leest het hier>>
- Download het artikel hier>>

Winterslaap van de zaden
Voor Vincent van Gogh symboliseerden zaden nieuw leven. Als boerenschilder liet hij dit thema vaak terugkomen in zijn werk, onder andere in de beroemde reeks “De zaaier”. Andere bekende werken tonen vier uitgebloeide, afgesneden zonnebloemen. Ze zitten vol met zaad. Tijdens de winter zijn zaden in rust om op het juiste moment weer te ontkiemen.
Zo spelen zaden een onmisbare schakel in de kringloop van het leven. Kees zegt: "Je kunt een zaadje vergelijken met Doornroosje die wordt wakker gekust door de prins. De vraag is dan wanneer komt de prins en hoe ziet die prins eruit?"
- Je leest het hier>>
- Download het artikel hier>>

Gezonde winterkost
Wie heeft er afgelopen winter geen witte of rode kool, zuurkool, spruitjes of boerenkool gegeten? Gold dit ook voor Vincent van Gogh? Dat weten we eigenlijk niet precies, maar als je zoals Vincent in Brabant opgroeit is dat erg waarschijnlijk. Vincent schilderde ooit aan het einde van zijn Ettense periode een stilleven met kool en klompen (1881) dus het boerenbestaan inclusief de kool inspireerde hem zeker.
Kees dook voor ons nog 1 keer in de kolen: van boerenkost naar superfood.
- Je leest het hier>>
- Download het artikel hier>>

Ook in 2026 is het weer genieten geblazen in en rond de Van Gogh Beleeftuin bij De Menmoerhoeve in Etten-Leur.
Volg het project en kom eens gezellig langs. Het is er mooi en leuk voor jong en oud. Lees meer>>